Słup energetyczny, telekomunikacyjny albo element linii przesyłowej na prywatnej działce może istotnie ograniczać zabudowę, sprzedaż nieruchomości, podział gruntu oraz codzienne korzystanie z posesji. W wielu sytuacjach właściciel ma podstawy, aby domagać się wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, zapłaty za bezumowne korzystanie z gruntu, a niekiedy także naprawienia konkretnej szkody.
Nie każdy słup automatycznie oznacza prawo do wypłaty pieniędzy. Kluczowe znaczenie ma to, czy przedsiębiorstwo przesyłowe ma skuteczny tytuł prawny do korzystania z działki, jak przebiega infrastruktura, kiedy powstała oraz czy doszło do zasiedzenia prawa odpowiadającego służebności. Przed rozpoczęciem negocjacji warto więc ustalić stan prawny urządzeń, zamiast opierać się wyłącznie na informacji, że „linia stoi tam od dawna”.
Słup energetyczny na działce – dlaczego może obniżać wartość nieruchomości?
Obecność słupa na prywatnym gruncie jest problemem nie tylko estetycznym. W praktyce urządzenie przesyłowe oraz przebiegająca nad działką linia wyznaczają obszar, w którym właściciel może mieć ograniczoną możliwość zabudowy, sadzenia wysokich drzew, prowadzenia robót ziemnych czy korzystania z ciężkiego sprzętu. Ograniczenia bywają szczególnie odczuwalne na działkach budowlanych, inwestycyjnych, rekreacyjnych oraz gruntach przeznaczonych do podziału.
Największe znaczenie ma zwykle nie sama powierzchnia zajęta przez podstawę słupa, lecz pas gruntu potrzebny do zapewnienia eksploatacji, konserwacji, napraw i modernizacji sieci. Przedsiębiorstwo może potrzebować dostępu do urządzeń, przejazdu ekip technicznych lub utrzymania odpowiedniej odległości od zabudowy. W rezultacie właściciel formalnie zachowuje własność, ale nie korzysta z niej swobodnie w pełnym zakresie.
W przypadku linii średniego i wysokiego napięcia uciążliwość może obejmować znaczną część nieruchomości. Problem pojawia się również wtedy, gdy słup stoi blisko planowanego domu, granicy działki, wjazdu, tarasu, ogrodu, miejsca przeznaczonego na parking albo obszaru, który miał zostać wydzielony i sprzedany jako osobna parcela.
Wartość roszczenia nie zależy wyłącznie od wielkości słupa, lecz przede wszystkim od realnego ograniczenia prawa własności i gospodarczego przeznaczenia gruntu.
Kiedy przysługuje odszkodowanie za słup na działce?
W języku potocznym każde żądanie zapłaty od zakładu energetycznego określa się jako odszkodowanie za słup na działce. Prawnie mogą jednak chodzić o różne roszczenia. Ich wybór zależy od dokumentów, historii nieruchomości oraz tego, czy przedsiębiorstwo ma tytuł prawny do korzystania z gruntu.
Najczęściej właściciele rozważają wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu. Jest to odpłatne uregulowanie prawa przedsiębiorstwa do korzystania z konkretnej części działki w zakresie niezbędnym dla działania urządzeń. Służebność może zostać ustanowiona w umowie zawartej przed notariuszem albo – gdy strony nie osiągną porozumienia – przez sąd.
Innym roszczeniem jest wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Może ono dotyczyć okresu, w którym przedsiębiorstwo korzystało z działki bez ważnej umowy, decyzji administracyjnej, wpisu służebności lub innej skutecznej podstawy prawnej. Roszczenie to odnosi się do przeszłości, podczas gdy służebność przesyłu ma przede wszystkim uporządkować korzystanie z gruntu na przyszłość.
W konkretnych sprawach może wystąpić również roszczenie odszkodowawcze. Dotyczy ono szkody, którą można wykazać, przykładowo trwałego obniżenia wartości nieruchomości, utraty możliwości zabudowy w oznaczonym zakresie albo szkód spowodowanych wejściem na grunt podczas prac eksploatacyjnych. Nie należy automatycznie zakładać, że każde ograniczenie własności jest odrębną szkodą podlegającą dodatkowej zapłacie. To, czy dane uszczuplenie zostanie uwzględnione osobno, zależy od podstawy prawnej i ustaleń w konkretnej sprawie.
Służebność przesyłu – najważniejsza podstawa dla właściciela działki
Służebność przesyłu została uregulowana w przepisach Kodeksu cywilnego. Pozwala obciążyć nieruchomość na rzecz przedsiębiorcy, który posiada albo zamierza wybudować urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania energii elektrycznej, gazu, wody, pary, płynów, ścieków, a także inne urządzenia przesyłowe. Jej treść polega na korzystaniu z nieruchomości w oznaczonym zakresie, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń.
W praktyce służebność może obejmować między innymi prawo utrzymywania słupa i przewodów, wejścia lub wjazdu na działkę w celu przeglądów i usuwania awarii, wykonywania konserwacji, wymiany elementów infrastruktury, dokonywania pomiarów oraz prowadzenia niezbędnych prac technicznych. Zakres powinien być możliwie precyzyjny. Nie warto godzić się na ogólne sformułowanie pozwalające przedsiębiorstwu korzystać z całej nieruchomości bez wyraźnych granic.
Jeżeli przedsiębiorstwo odmawia zawarcia umowy, a służebność jest potrzebna do korzystania z urządzeń, właściciel może żądać ustanowienia jej za odpowiednim wynagrodzeniem. Takie uprawnienie przewiduje art. 305² § 2 Kodeksu cywilnego.
Wynagrodzenie za służebność nie jest ustawowo ustalone w postaci jednej stawki. Nie istnieje urzędowy cennik, według którego za każdy słup należy się określona kwota. Ustala się je indywidualnie, biorąc pod uwagę charakter działki, przebieg infrastruktury, powierzchnię pasa eksploatacyjnego, ograniczenia zabudowy, lokalne ceny gruntów oraz zakres ingerencji w prawo własności.
Bezumowne korzystanie z działki przez zakład energetyczny
Jeżeli słup lub przewody znajdują się na działce, a przedsiębiorstwo nie potrafi wykazać ważnego prawa do korzystania z nieruchomości, właściciel może rozważyć wystąpienie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z gruntu. Nie chodzi przy tym o zwykłą opłatę za dzierżawę, lecz o rozliczenie ograniczenia własności wynikającego z faktycznego korzystania z cudzej nieruchomości bez odpowiedniego tytułu prawnego.
W pierwszej kolejności trzeba sprawdzić, czy istnieje umowa zawarta przez obecnego lub poprzedniego właściciela, akt notarialny, wpis w księdze wieczystej, decyzja administracyjna, dokument wywłaszczeniowy, zgoda udzielona przed laty albo prawomocne postanowienie sądu. Sam fakt, że urządzenie powstało wiele lat temu, nie przesądza jeszcze o tym, że przedsiębiorstwo może korzystać z gruntu bez zapłaty.
W sporach o zapłatę przedsiębiorstwa często powołują się na zasiedzenie służebności. Dlatego nie należy ograniczać analizy do aktualnej księgi wieczystej. Konieczne bywa odtworzenie historii linii, ustalenie daty budowy urządzeń, kolejnych właścicieli nieruchomości i przedsiębiorstw oraz zakresu faktycznego korzystania z gruntu przez lata.
Roszczenia majątkowe podlegają przedawnieniu. Termin wymaga każdorazowej oceny w świetle rodzaju roszczenia, dat, statusu stron i przepisów przejściowych, dlatego przy sporze dotyczącym wielu lat nie warto zwlekać z zabezpieczeniem dokumentów i podjęciem formalnych działań.
Czy można żądać usunięcia słupa z prywatnej działki?
Usunięcie słupa energetycznego z działki jest możliwe w wyjątkowych przypadkach, ale nie jest automatycznym skutkiem braku umowy. Sieci elektroenergetyczne służą zwykle większej liczbie odbiorców, a ich przebudowa może wymagać projektu, uzgodnień, decyzji administracyjnych, wykonania nowej trasy i poniesienia znacznych kosztów.
Jeżeli przedsiębiorstwo korzysta z działki bez podstawy prawnej, właściciel może rozważyć roszczenia zmierzające do usunięcia urządzeń albo przywrócenia stanu zgodnego z prawem. W praktyce sąd może jednak badać, czy żądanie nie pozostaje niewspółmierne do okoliczności, a strony często kończą sprawę ustanowieniem odpłatnej służebności przesyłu albo uzgodnieniem przebudowy infrastruktury.
Po wygaśnięciu służebności przesyłu przedsiębiorca powinien usunąć urządzenia utrudniające korzystanie z nieruchomości. Jeżeli ich usunięcie powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, ma obowiązek naprawić wynikłą z tego szkodę.
Warto oddzielić żądanie usunięcia od żądania zapłaty. Dla właściciela działki budowlanej bardziej korzystne może być przesunięcie słupa poza obszar planowanej zabudowy niż jednorazowa rekompensata. Z kolei przy gruncie rolnym, na którym infrastruktura nie blokuje istotnych planów inwestycyjnych, priorytetem może być odpowiednio ustalone wynagrodzenie i jasno opisany zakres wstępu przedsiębiorstwa na teren nieruchomości.
Jak ustalić, kto odpowiada za słup na działce?
Pierwszym krokiem jest ustalenie właściciela urządzeń. Słup znajdujący się na działce nie zawsze należy do tego podmiotu, który obecnie sprzedaje energię właścicielowi nieruchomości. Sprzedawca prądu i operator systemu dystrybucyjnego to często dwa różne podmioty. Roszczenie należy kierować do przedsiębiorstwa, które jest właścicielem lub operatorem infrastruktury i faktycznie korzysta z gruntu.
Informacji można szukać na tabliczkach identyfikacyjnych umieszczonych na słupie, w dokumentacji przyłącza, u operatora sieci dystrybucyjnej, w urzędzie gminy, starostwie, archiwach geodezyjnych oraz w materiałach dotyczących budowy linii. Pomocne bywają mapy do celów projektowych, mapa zasadnicza, wypis i wyrys z ewidencji gruntów, dokumentacja budowlana oraz księga wieczysta.
Jeśli przez działkę przebiega linia, warto ustalić jej parametry: czy jest to linia niskiego, średniego czy wysokiego napięcia, jaki jest jej dokładny przebieg, gdzie znajdują się słupy, jakie urządzenia są z nimi połączone oraz czy sieć służy wyłącznie sąsiedniej nieruchomości, czy większej liczbie odbiorców. Te informacje mają znaczenie dla określenia zakresu służebności i oceny ograniczeń w korzystaniu z gruntu.
Dokumenty potrzebne do dochodzenia odszkodowania za słup
Dobrze przygotowana sprawa zaczyna się od dokumentów, a nie od samego pisma z żądaniem wypłaty. Właściciel powinien dysponować aktualnym potwierdzeniem prawa do nieruchomości oraz materiałami pozwalającymi określić położenie urządzeń. Szczególnie przydatna jest księga wieczysta, akt nabycia nieruchomości, wypis z rejestru gruntów, mapa ewidencyjna, mapa zasadnicza oraz dokumentacja planowanej inwestycji.
W przypadku działki budowlanej warto zgromadzić miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo decyzję o warunkach zabudowy. Dokumenty te pomagają wykazać, jakie przeznaczenie ma nieruchomość oraz czy słup i linia ograniczają możliwość realizacji domu, budynku usługowego, hali, podziału działki lub innej inwestycji.
Znaczenie mogą mieć również fotografie pokazujące usytuowanie słupa, przebieg linii i faktyczne przeszkody na terenie. Fotografie nie zastąpią mapy ani opinii biegłego, ale pozwalają udokumentować stan nieruchomości w określonym momencie, zwłaszcza gdy właściciel planuje roboty budowlane lub prowadzi rozmowy o przebudowie sieci.
Przydatne są także wszystkie pisma otrzymane od operatora, wcześniejsze zgody, umowy, decyzje i korespondencja z poprzednimi właścicielami, jeśli jest dostępna. Dokument, który na pierwszy rzut oka wydaje się nieistotny, może później przesądzać o tym, czy przedsiębiorstwo miało tytuł prawny albo od kiedy korzystało z nieruchomości.
Jak oblicza się wynagrodzenie za służebność przesyłu?
Wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu powinno odpowiadać rzeczywistemu obciążeniu nieruchomości. Nie oblicza się go wyłącznie przez przemnożenie powierzchni podstawy słupa przez cenę metra kwadratowego gruntu. W wielu sprawach istotniejszy jest pas ograniczonego użytkowania, dostęp serwisowy i wpływ infrastruktury na możliwość zagospodarowania działki.
Przy wycenie analizuje się przede wszystkim wartość rynkową nieruchomości, jej przeznaczenie, lokalizację, przeznaczenie wynikające z planu miejscowego lub warunków zabudowy, szerokość pasa potrzebnego do korzystania z urządzeń oraz stopień ograniczenia własności. Inaczej ocenia się słup przy granicy dużej działki rolnej, a inaczej słup stojący w środku niewielkiej działki przeznaczonej pod dom jednorodzinny.
Znaczenie może mieć również to, czy przedsiębiorstwo uzyska trwałe prawo przejazdu, możliwość wstępu o każdej porze w razie awarii, prawo usuwania roślinności, zakaz wznoszenia obiektów lub ograniczenia wysokości zabudowy. Im bardziej szczegółowo i szeroko sformułowano treść służebności, tym większe może być jej oddziaływanie na wartość nieruchomości.
Prawidłowo ustalona służebność powinna obejmować wyłącznie taki zakres korzystania z gruntu, jaki jest rzeczywiście konieczny do eksploatacji konkretnej infrastruktury.
W sporze sądowym kluczowa może być opinia rzeczoznawcy majątkowego. Właściciel powinien pamiętać, że wycena sporządzona na potrzeby negocjacji nie zawsze będzie identyczna z opinią biegłego sądowego, ale może stanowić ważny punkt odniesienia przy formułowaniu żądania i ocenie propozycji przedsiębiorstwa.
Odszkodowanie za słup a spadek wartości działki
Słup energetyczny może wpłynąć na cenę, którą potencjalny kupujący zapłaci za nieruchomość. Dotyczy to zwłaszcza działek, na których infrastruktura ogranicza lokalizację budynku, pogarsza walory estetyczne, komplikuje podział gruntu lub powoduje konieczność zachowania określonych odległości podczas inwestycji.
Spadek wartości nieruchomości nie zawsze jest jednak wypłacany jako odrębne świadczenie. W wielu przypadkach wpływ urządzeń na wartość działki jest już uwzględniany przy ustalaniu wynagrodzenia za służebność przesyłu. Z tego powodu należy ostrożnie określać podstawę każdego roszczenia, aby nie powielać tej samej szkody pod różnymi nazwami.
Jeżeli przedsiębiorstwo przeprowadziło inwestycję, która spowodowała konkretną i mierzalną szkodę, na przykład zniszczenie upraw, ogrodu, nawierzchni, ogrodzenia, elementów drenażu albo nawiezionej ziemi, właściciel może dochodzić odrębnego naprawienia tej szkody. W takim przypadku warto sporządzić dokumentację fotograficzną, zachować rachunki oraz możliwie szybko zgłosić zastrzeżenia przedsiębiorstwu.
Słup na działce kupionej od poprzedniego właściciela
Zakup nieruchomości ze słupem nie przekreśla automatycznie możliwości dochodzenia roszczeń. Nowy właściciel nabywa grunt w istniejącym stanie faktycznym, ale trzeba ustalić, czy na nieruchomości ustanowiono służebność, czy została ujawniona w księdze wieczystej, czy poprzedni właściciel zawarł umowę oraz czy otrzymał wynagrodzenie.
Służebność przesyłu jako ograniczone prawo rzeczowe jest związana z nieruchomością obciążoną i może przejść na nabywcę przedsiębiorstwa lub urządzeń przesyłowych. W praktyce oznacza to, że przy zakupie działki trzeba sprawdzić nie tylko stan urządzeń w terenie, lecz także treść działów księgi wieczystej, dokumentację transakcji oraz dokumenty dotyczące wcześniejszych uzgodnień z przedsiębiorstwem.
Osobnego zbadania wymaga to, komu przysługuje roszczenie za okres poprzedzający zakup działki. Roszczenia związane z korzystaniem z nieruchomości w przeszłości mogą zależeć od tego, kto był właścicielem w danym czasie, czy doszło do przelewu wierzytelności oraz jak ukształtowano postanowienia umowy sprzedaży. Dlatego przed skierowaniem wezwania do zapłaty warto dokładnie przeanalizować akt notarialny nabycia nieruchomości.
Zasiedzenie służebności – najczęstszy argument przedsiębiorstwa
Zasiedzenie należy do najważniejszych kwestii w sporach dotyczących starych słupów i linii. Przedsiębiorstwo może twierdzić, że przez wieloletnie, nieprzerwane i widoczne korzystanie z urządzeń nabyło prawo odpowiadające służebności. Skuteczne zasiedzenie może zasadniczo ograniczyć możliwość domagania się ustanowienia nowej odpłatnej służebności lub wynagrodzenia za korzystanie z gruntu za okres po nabyciu prawa.
Nie wystarczy jednak samo powołanie się na wiek linii. Przedsiębiorstwo powinno wykazać przesłanki zasiedzenia, w tym okres posiadania służebności, sposób korzystania z nieruchomości, ciągłość posiadania oraz następstwo prawne między kolejnymi podmiotami eksploatującymi urządzenia. Każda sprawa wymaga analizy konkretnych dat, dokumentów oraz stanu prawnego obowiązującego w danym okresie.
W sprawach dotyczących infrastruktury powstałej przed wprowadzeniem do Kodeksu cywilnego przepisów o służebności przesyłu problem zasiedzenia bywa szczególnie złożony. Warto zweryfikować, czy przedsiębiorstwo powołuje się na prawomocne postanowienie sądu, czy jedynie na własne stanowisko przedstawione w korespondencji. Samo oświadczenie operatora, że doszło do zasiedzenia, nie jest równoznaczne z prawomocnym rozstrzygnięciem sądu.
Jak krok po kroku dochodzić pieniędzy za słup na działce?
Pierwszym działaniem powinno być ustalenie przebiegu infrastruktury i jej właściciela. Warto zamówić aktualne materiały geodezyjne, przeanalizować księgę wieczystą oraz zgromadzić dokumenty nabycia nieruchomości. Następnie należy zwrócić się do właściwego przedsiębiorstwa o wskazanie tytułu prawnego, na podstawie którego korzysta ono z działki, oraz o przekazanie dokumentów potwierdzających stanowisko.
Drugim etapem jest ocena, czy infrastruktura faktycznie ogranicza korzystanie z działki i w jakim zakresie. Należy opisać planowane lub istniejące zagospodarowanie nieruchomości, wskazać lokalizację słupa, obszar zajęty przez linię oraz utrudnienia dla budowy, dojazdu, ogrodu, podziału albo sprzedaży gruntu.
Kolejnym krokiem jest sformułowanie roszczenia. W zależności od sytuacji może ono dotyczyć zawarcia umowy o odpłatne ustanowienie służebności przesyłu, wypłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z działki, naprawienia szkody, przesunięcia urządzeń lub połączenia kilku roszczeń, które mają odrębne podstawy prawne.
Wezwanie do przedsiębiorstwa powinno precyzyjnie identyfikować nieruchomość, wskazywać numer księgi wieczystej i działki ewidencyjnej, opisywać urządzenia oraz zawierać konkretne żądanie. Warto wyznaczyć termin na odpowiedź i zachować dowód doręczenia. Nie powinno się podpisywać przygotowanej przez przedsiębiorstwo umowy bez sprawdzenia jej zakresu, zwłaszcza jeżeli przewiduje nieodpłatne ustanowienie służebności albo bardzo szerokie uprawnienia do wejścia na całą nieruchomość.
Jeżeli negocjacje nie przynoszą rezultatu, sprawa może zostać skierowana do sądu. Postępowanie o ustanowienie służebności przesyłu prowadzone jest w trybie nieprocesowym, natomiast dochodzenie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie lub odszkodowania może wymagać procesu. Wybór właściwej drogi zależy od treści żądania i stanu prawnego nieruchomości.
Na co uważać podczas negocjacji z zakładem energetycznym?
Przedsiębiorstwa przesyłowe często proponują właścicielom gotowe dokumenty, w których służebność ma być ustanowiona szybko i na warunkach korzystnych przede wszystkim dla operatora. Nie należy podpisywać takich dokumentów bez uprzedniego ustalenia, jaki dokładnie pas gruntu ma zostać obciążony oraz jakie działania przedsiębiorstwo będzie mogło wykonywać na działce.
Szczególną ostrożność trzeba zachować, gdy umowa przewiduje jednorazową, niewielką kwotę w zamian za trwałe obciążenie nieruchomości. Po ustanowieniu służebności i jej ujawnieniu w księdze wieczystej może ona wpływać na kolejne transakcje dotyczące działki, jej atrakcyjność dla kupujących oraz możliwości przyszłej zabudowy.
W umowie warto jednoznacznie określić przebieg służebności na mapie stanowiącej załącznik, zasady wejścia na nieruchomość, obowiązek uprzedniego zawiadomienia o planowanych pracach, sposób przywrócenia gruntu do stanu poprzedniego po robotach oraz odpowiedzialność za szkody powstałe podczas dojazdu, wykopów, wycinki lub napraw awaryjnych.
Dobrze przygotowana umowa chroni właściciela nie tylko dziś, ale również wtedy, gdy po latach przedsiębiorstwo będzie modernizowało linię, wymieniało słup albo zwiększało zakres korzystania z nieruchomości.
Słup energetyczny przy budowie domu
Osoba planująca budowę domu powinna sprawdzić obecność infrastruktury przesyłowej jeszcze przed zakupem działki albo przed wyborem projektu. Słup umieszczony w pozornie niekłopotliwym miejscu może uniemożliwić ustawienie budynku zgodnie z planem, ograniczyć dojazd, utrudnić wykonanie przyłączy albo wykluczyć budowę w najbardziej atrakcyjnej części parceli.
Projektant powinien uwzględnić urządzenia istniejące na działce, przebieg przewodów oraz obowiązujące wymagania techniczne i bezpieczeństwa. Jeżeli budowa wymaga przebudowy linii, należy odpowiednio wcześnie ustalić z przedsiębiorstwem warunki techniczne, harmonogram, koszty i odpowiedzialność za wykonanie prac. Samo rozpoczęcie inwestycji nie daje podstaw do samowolnego przesunięcia słupa ani ingerencji w urządzenia.
Właściciel nie powinien zakładać, że koszt przebudowy zawsze poniesie operator. Jeżeli przesunięcie urządzeń wynika wyłącznie z prywatnego planu inwestycyjnego, przedsiębiorstwo może oczekiwać pokrycia kosztów przez inwestora. Inaczej wygląda sytuacja, gdy urządzenia znajdują się na gruncie bez tytułu prawnego albo przedsiębiorstwo planuje własną modernizację sieci.
Czy za każdy słup na działce można dostać pieniądze?
Nie. Słup na działce nie gwarantuje automatycznie odszkodowania ani wynagrodzenia. Roszczenie może być niezasadne lub ograniczone, gdy przedsiębiorstwo dysponuje skuteczną służebnością, prawomocnym orzeczeniem o zasiedzeniu, ważną decyzją administracyjną albo umową zawartą przez właściciela bądź jego poprzednika prawnego.
Nie oznacza to jednak, że sprawę należy z góry uznać za przegraną. Trzeba ustalić, czy dokument, na który powołuje się przedsiębiorstwo, rzeczywiście obejmuje konkretną działkę, aktualne urządzenia, wymagany zakres korzystania oraz obecnego właściciela infrastruktury. Nierzadko dokumentacja jest niepełna, odnosi się do innej części nieruchomości albo nie rozstrzyga wszystkich istotnych kwestii.
Właściciel powinien też odróżnić słup stojący na własnym gruncie od linii przebiegającej nad działką. W obu przypadkach może dojść do ograniczenia prawa własności, ale zakres analizy będzie inny. W przypadku przewodów przebiegających ponad nieruchomością istotny jest zwłaszcza obszar faktycznie objęty ograniczeniami wynikającymi z eksploatacji i bezpieczeństwa linii.
Własność działki wymaga realnej ochrony
Słup na działce nie musi oznaczać bezradności właściciela. Jeżeli przedsiębiorstwo korzysta z nieruchomości bez skutecznego tytułu prawnego, możliwe jest żądanie odpłatnego ustanowienia służebności przesyłu, rozliczenia bezumownego korzystania z gruntu, naprawienia szkody albo – w odpowiednich warunkach – podjęcia działań zmierzających do przebudowy czy usunięcia urządzeń.
Najlepszym punktem wyjścia jest dokładne sprawdzenie dokumentów, ustalenie właściciela infrastruktury oraz ocena rzeczywistego wpływu słupa i linii na wartość oraz zagospodarowanie działki. Dopiero wtedy można świadomie zdecydować, czy celem ma być jednorazowa zapłata, trwałe uregulowanie sytuacji prawnej, przeniesienie urządzeń czy ochrona planowanej inwestycji.
